Antik Arabistan’daki yaşam tarzlarına dair bilgiler, son dönemde yapılan bir araştırma ile yeniden değerlendirilmekte. Holocene dergisinde yayımlanan ve Daily Galaxy tarafından duyurulan bu çalışma, uydu verileri ve saha analizleriyle oldukça dikkat çekici bulgular sunuyor. Keşfedilen yapılar, 600 metreden daha uzun duvarlarıyla göz kamaştırıyor.
Suudi Arabistan’ın kuzeyinde bulunan Nefud Çölü ve çevresinde, “mustatil” adı verilen yaklaşık 7 bin yıl öncesine tarihlenen yüzlerce büyük taş yapı gün ışığına çıktı. Yapılan araştırmalar, bu yapıların sıradan yaşam alanları olmaktan ziyade, karmaşık ritüel etkinlikleri için inşa edilmiş olabileceğini ortaya koyuyor. Mustatiller, uzun ve dar duvarlarla birbirine bağlı iki kalın taş platformdan oluşmakta. Bu duvarların yüksekliği yarım metreden daha az ve yapılarında herhangi bir giriş kapısı bulunmaması, bu yapıların hayvancılık ya da su depolama gibi işlevsel amaçlarla yapılmadığını gösteriyor. Ayrıca bölgede taş aletler gibi günlük yaşam eşyalarının yokluğu, bu yapıların yaşam alanı olmadığını kanıtlıyor.
Max Planck Kimyasal Ekoloji Enstitüsü’nden Huw Growcutt, bu yapıların içinde hem yabani hayvanlara hem de sığırlara ait kalıntılara rastlandığını belirtti. Growcutt, “Mustatillerin işlevi, bu alanların henüz bilinmeyen sosyal eylemleri gerçekleştirmek üzere insanların bir araya geldiği ritüel alanları olduğu yönündedir. Hayvan kurban etme ya da büyük yemek davetleri için kullanılmış olabilirler” dedi.
Kömür kalıntıları üzerinde yapılan analizler, bu yapıların Arabistan’ın geçmişte daha yeşil ve yağışlı olduğu “Afrika Yağmur Dönemi”nin sonlarına tarihlendiğini gösteriyor. Kuraklaşmanın hızlandığı bir geçiş dönemine denk gelen bu büyük ölçekli yapılar, toplulukların yeni iklim koşullarına adaptasyon çabaları ve sosyal bağlarını güçlendirme ihtiyaçlarının bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, mustatillerin anıtsal yapı kullanımıyla ilgili bilinen en eski ritüel uygulamalarından biri olabileceğini ifade ediyor.
