Kurban Bayramı’na az bir süre kala, Türkiye’deki ekonomik zorluklar, hem ibadetleri hem de sofraları olumsuz etkiliyor. Canlı hayvan fiyatlarının 500 lirayı, karkas etin kilogram fiyatının ise 1000 lirayı aşması nedeniyle, kurbanlık piyasası tarihinin en düşük dönemlerinden birini yaşıyor. Besiciler artan yem, nakliye ve kira masraflarıyla mücadele ederken, tüketiciler kurban pazarlarına bile uğrayamaz hale geldi.
KURBANLIK FİYATLARI UÇTU
Ekonomim’den Veysel Ağdar’ın haberine göre, geçen yıl 340-380 lira aralığında olan canlı kurbanlık kilogram fiyatları bu yıl 500 liraya yükseldi. Karkas et fiyatı ise 600 liradan 1000 liraya çıkarak yaklaşık yüzde 70 oranında bir artış gösterdi. Beklenen 30-40 kilogram et için bir büyükbaş hissesinin fiyatı 35 bin ile 40 bin lira arasında değişiyor. Asaleten kurban kesemeyenler için vekalet bedelleri ise yurt içinde 17-18 bin lira, yurt dışında ise 7 bin liradan başlıyor.
YEM VE NAKLİYE MAALİYETİ ARTIYOR
Besiciler, fiyat artışlarının keyfi olmadığını ve üretim maliyetlerinin yükseldiğini ifade ediyor. Güven Hayvancılık’ın sahibi Güven Oktay, “Halk şikayetçi ama bizim de her kalemimizde maliyet artıyor” diyerek durumu özetledi: Yem maliyeti geçen yıl 550 lira olan yem çuvalı bu yıl 1000 lirayı geçti. Nakliye masrafları, 20 hayvanlık bir tırın Kars’tan İstanbul’a ulaşmasının maliyeti 37 bin liradan 100 bin liraya çıktı. Yer kiraları ise hayvan pazarlarında 20 hayvanlık çadır için 100 bin liradan 200 bin liraya fırladı.
ÜRETİCİ VE TÜKETİCİ ÇARE ARIYOR
Antalya’da besicilik yapan Zafer Özmen, yalnızca bir hayvanın aylık yem ve bakım maliyetinin 30 bin liraya ulaştığını belirterek, “Piyasada ucuz et satanlara dikkat edin, ya köylüyü ya da tüketiciyi dolandırıyorlar” uyarısında bulundu. Artan maliyetler sebebiyle satışların önceki yıla göre yüzde 10 oranında düştüğünü dile getiren üreticiler, “250-300 bin liraya mal olan hayvandan kazanç elde edemezsek bu iş sürdürülemez” dedi.
ZİNCİR MARKETLERDE KURBAN SEÇENEKLERİ
Yüksek fiyatlar nedeniyle tüketiciler, zincir marketlerin sunduğu alternatiflere yöneliyor. CarrefourSA’da 20-24 kilogramlık büyükbaş hisse 34 bin 95 TL, Migros’ta ise 1/7 hisse 26 bin 950 TL’den satışa sunuluyor. Küçükbaş kurbanlıkların fiyatları marketlerde 16 bin lira ile 20 bin lira arasında değişiyor.
VEKALET BEDELLERİ YENİDEN BELİRLENDİ
Diyanet ve Kızılay gibi kurumlar, artan fiyatlar karşısında vekalet bedellerini güncelledi. Türkiye Diyanet Vakfı (TDV), yurt içi için 18 bin TL (geçen yıl 13.500 TL), yurt dışı için ise 7 bin TL olarak belirledi. Türk Kızılay da yurt içi için 17 bin 250 TL, yurt dışı için 330 Euro (küçükbaş yurt dışı 6 bin 350 TL) olarak yeni tarifelerini duyurdu.
